Opracował: Bogumił Zyskowski
 
PROGRAM KOŁA PRZYRODNICZEGO
W SZKOLE PODSTAWOWEJ NR 2
IM. ADAMA MICKIEWICZA W GRAJEWIE

 

            Współczesny świat, świat ogromnych możliwości, pełen wyzwań, świat wymagający, stawiający wciąż nowe zadania, świat niesamowity, świat piękny. Czy można obok niego przejść obojętnie, czy można „nie sięgać, gdzie wzrok nie sięga”, czy można nie podejmować wciąż nowych zadań, nie opisywać co piękne i niesamowite?
             Szkoła, szczególnie współczesna szkoła XXI wieku, musi sprostać wyzwaniom, bo tego oczekuje od niej Ojczyzna, tego oczekują rodzice, tego chcemy my nauczyciele, ale przede wszystkim tego oczekują uczniowie. Uczeń winien mieć pasję odkrywcy, badacza, człowieka stawiającego pytania i próbującego na te pytania znaleźć  odpowiedzieć. Odkrywanie, badanie tylko na lekcjach jest niewystarczające, dlatego pomocne są tu zajęcia pozalekcyjne-Koło Przyrodnicze.
             Realizacja tego programu pozwoli wyposażyć uczniów w wiedzę i umiejętności stosowne do ich rozwoju i zdolności. Umożliwi ukształtowanie wrażliwości ekologicznej, wytworzy przekonanie, że przyroda jest wartością wspólną i jej stan zależy od każdego z nas. Pozwoli na aktywne współuczestniczenie w ochronie środowiska oraz zwróci uwagę na problemy ekologiczne w najbliższym otoczeniu (mieście, powiecie, województwie). Uczniowie poznają specyfikę ochrony przyrody w Biebrzańskim Parku Narodowym.
                Cele edukacyjne:
Poznanie podstawowych pojęć z zakresu ekologii i ochrony środowiska
Poznanie sposobów ochrony przyrody
Pogłębienie wiedzy przyrodniczej
Wyrobienie poczucia odpowiedzialności za środowisko
Uświadomienie zagrożeń środowiska przyrodniczego, występujących w najbliższej okolicy
Umiejętność wybierania i prezentowania interesujących informacji z literatury popularnonaukowej, słowników, encyklopedii, programów multimedialnych, Internetu
Umiejętność współdziałania w grupie
Ukształtowanie postaw ekologicznych i prozdrowotnych
Znajomość zasad zachowania się na obszarach chronionych
Utrwalenie humanitarnej postawy wobec zwierząt i całej przyrody
Znajomość sposobów oceny stanu środowiska
          Formy pracy:
Praca grupowa
Praca indywidualna
Zajęcia w terenie - wycieczki
          
 
 
Tematyka zajęć koła przyrodniczego
 
1.     Zioła w naszej kuchni
Zakres treści programowych:
          . Rozpoznawanie ziół za pomocą atlasów i przewodników.
          . Zgromadzenie i suszenie roślin.
          . Wykonanie zielnika.
          . Inne zastosowanie roślin.
 
2.     Badanie stanu czystości powietrza w naszej okolicy
Zakres treści programowych:
. Rozpoznawanie form porostów występujących na korze drzew.
. Posługiwanie się skalą porostową.
. Określanie zapylenia powietrza.
. Badanie kwasowości opadów atmosferycznych.
. Przyczyny zanieczyszczeń i wyjaśnienie ich skutków.
. Możliwości przeciwdziałania zanieczyszczeniom powietrza.
 
3.     Drzewa i krzewy rosnące w okolicy
Zakres treści programowych:
. Rozpoznawanie gatunków – posługiwanie się przewodnikami i atlasami.
. Drzewa odporne na zanieczyszczenia: klon jesionolistny, robinia   
  akacjowa, topola czarna, wierzba iwa.
 
4.     Puszcza Białowieska
Zakres treści programowych:
. Puszcza Białowieska jako rezerwat biosfery.
. Bogactwo gatunkowe puszczy – wykorzystanie fragmentów filmu
  pt. „Tętno pierwotnej puszczy”.
 
5.     Historia żubra
Zakres treści programowych:
. Żubr jako gatunek uratowany przed wyginięciem.
. Zasługi naukowców polskich w uratowaniu żubra.
. Liczebność populacji żubrów na obszarach Polski.
. Obejrzenie fragmentów filmu „Historia żubra”.
 
6.     Lektura godna polecenia
Zakres treści programowych:
. Co ciekawego przeczytałem w czasopismach o tematyce przyrodniczej, 
  o czym chciałbym opowiedzieć kolegom?
 
7.     Światowa kariera tworzyw sztucznych
Zakres treści programowych:
. Polietylen, polichlorek winylu, polistyren.
. Sposoby oznakowania wyrobów z tworzyw sztucznych.
. tworzywa z celulozy i skrobi szansą dla środowiska.
 
8.     Żywienie, a zdrowie
     Zakres treści programowych:
. Żywność wyprodukowana metodami ekologicznymi.
. Oznakowanie żywności z gospodarstw ekologicznych.
. Jak kupować żywność?
. Błędy w żywieniu.
. Dieta wegetariańska i makrobiotyczna.
 
9.     Rośliny i zwierzęta lasu klimatu umiarkowanego
      Zakres treści programowych:
. Charakterystyka roślinności lasów liściastych; ich przystosowania do  
  środowiska.
. Zwierzęta klimatu umiarkowanego – przystosowania do zmieniających
  się pór roku.
 
10. Rośliny i zwierzęta sawanny afrykańskiej
     Zakres treści programowych:
. Położenie geograficzne i klimat sawanny.
. Warunki życia zwierząt i roślin na sawannie.
. Przystosowanie zwierząt do warunków środowiska.
. Tryb życia kopytnych ssaków roślinożernych.
. Tryb życia i budowa drapieżnych ssaków sawanny.
. Szata roślinna sawanny.
 
11. Hałas, a nasze zdrowie i samopoczucie
     Zakres treści programowych:
. Analiza tabeli intensywności hałasu.
. Źródła hałasu i sposoby jego ograniczania.
. Hałas jako największa uciążliwość miast.
. Jak ograniczyć hałas w szkole?
 
12. Przyroda w poezji
      Zakres treści programowych:
. Konkurs poezji o tematyce przyrodniczej – twórczość własna uczniów 
 lub wybrane wiersze polskich poetów.
 
13. Opakowania w naszym otoczeniu
 
Zakres treści programowych:
. Opakowania przyjazne i nieprzyjazne środowisku.
. Recykling.
. Analiza opakowań po różnych produktach i czas ich rozkładu.
. Symbole stosowane na opakowaniach.
. Zebranie i prezentacja opakowań ze znakami ekologicznymi.
 
14. Polska Czerwona Księga Zwierząt
     Zakres treści programowych:
. Co to jest Czerwona Księga Zwierząt?
. Kategorie zagrożenia zwierząt umieszczonych w Czerwonej Księdze 
  Zwierząt.
. Wybrane gatunki bezkręgowców i kręgowców z Czerwonej Księgi – 
  poszerzenie wiadomości o tych gatunkach.
 
15. Formy ochrony przyrody w woj. podlaskim
      Zakres treści programowych:
. Rezerwaty przyrody.
. Ciekawsze pomniki przyrody.
. Parki krajobrazowe i obszary krajobrazu chronionego.
. Ochrona gatunkowa roślin.
. Ochrona gatunkowa zwierząt.
. Parki podworskie.
. Wycieczka piesza wybranym szlakiem turystycznym.
 
16. Zanieczyszczenia gleby
     Zakres treści programowych:
. Niektóre substancje szkodliwe zawarte w glebie i ich źródła (nawozy 
  sztuczne, środki ochrony roślin, ścieki, opady).
. Szkody wyrządzone przez posypywanie dróg solą:
-         reakcje liści roślin na sól kuchenną
-         kiełkowanie nasion rzeżuchy na podłożu z solą (szalki Petriego, roztwór soli o różnych stężeniach, nasiona rzeżuchy).
. Drzewa wrażliwe na sól kuchenną: świerk, grab pospolity, kasztanowiec,
   klon buk, lipa.
 
17. Energia
     Zakres treści programowych:
. Odnawialne źródła energii: słońce, wiatr, woda, biomasa.
. Nieodnawialne źródła energii: węgiel, ropa naftowa, gaz ziemny, energia 
   jądrowa.
. Konsekwencje środowiskowe użycia najpopularniejszych źródeł energii.
. Pozytywne i negatywne aspekty wykorzystywania różnych źródeł 
  energii.
. Pomiar zużycia energii w naszych domach.
. Jak ograniczyć zużycie energii?
 
18. Zanieczyszczenie i ochrona wód
     Zakres treści programowych:
. Rodzaje zanieczyszczeń wód.
-         Analiza i badanie zanieczyszczeń wód z różnych zbiorników.
. Klasy czystości wód.
-         Oznaczanie stopnia czystości wód za pomocą bioindykatorów.
. Samooczyszczanie się wód.
. Oczyszczanie ścieków – wycieczka do oczyszczalni ścieków.
. Oszczędne gospodarowanie zasobami wodnymi.
-         Opracowanie raportów o zużyciu wody na różne cele we własnych gospodarstwach.
-         Opracowanie sposobów oszczędnego zużywania wody (ulotki, gazetki).
. Przydomowe oczyszczalnie ścieków (trzcinowa) w gospodarstwach 
  wiejskich.
 
19. Lasy i ich ochrona
     Zakres treści programowych:
. Biologiczne i gospodarcze znaczenie lasów.
. Źródła zanieczyszczeń lasów.
. Lasy jako tereny rekreacji – zajęcia na ścieżce dydaktycznej w lesie
  łąckim.
. Stan zdrowotny lasów w naszym powiecie.
. Skład gatunkowy naszych lasów.
 
20. Przygotowania do Konkursu Przyrodniczego.
 
21. Parki Narodowe województwa podlaskiego.
         Zakres treści programowych:
 . Białowieski PN
 . Narwiański PN
 . Wigierski PN
 
22. Biebrzański PN.
    Zakres treści programowych:
      . Wycieczki do parku
      . Praca przy odkrzaczaniu
      . Tworzenie gazetek szkolnych
      . Studiowanie wydawnictw parkowych
           Udział w imprezach edukacyjno-ekologicznych:
1.     Obchody Dnia Ziemi
2.     Udział w akcji „Sprzątanie Świata”
3.     Dokarmianie zwierząt zimą
4.     Współpraca z Biebrzańskim Parkiem Narodowym
5.     Współpraca z Nadleśnictwem Rajgród w Tamie
6.     Współpraca z Osowieckim Towarzystwem Fortyfikacyjnym
 
       Zajęcia odbywają się raz w tygodniu w wymiarze 1-2 godziny lekcyjne – w pracowni przyrodniczej. Zajęcia w terenie – czas trwania odpowiednio do zaplanowanej wycieczki.
 
Ewaluacja programu
będzie przeprowadzana w formie arkuszy ewaluacyjnych.
Grajewo, dn. 30.08.2002